Reisverslag Peru

Het Incavolk

 

Google fotoalbum

 Hoogvlakte, Kustgebied, Incavolk


Het Incavolk had zijn oorsprong vanuit de vallei van Cusco. Zowel militair als technisch staken ze net iets uit boven de omringende volkeren. Ze waren niet bijzonder talrijk. De jeugd werd van jongs af aan getraind in sporten en militaire vaardigheden. Hun steenhouwers in samenwerking met bouwmeesters slaagden erin om bouwwerken te produceren, die de tand des tijd wisten te doorstaan. Het is nog steeds niet helemaal duidelijk hoe ze daarin slaagden zonder de beschikking over ijzeren gereedschappen om de natuursteen te vormen. Het volk beschikte niet over lastdieren anders dan lama's. Een lama is slechts geschikt om lasten tot 20 kilo te dragen. Alles ging daarom te voet. Lasten werden verplaatst door mensen. Bouwwerken werden opgebouwd via gebruik van hellingbanen. Boven de vesting, waar de enige echte confrontatie tussen de invallende Spanjaarden en de Inca heeft plaatsgevonden. Ondanks de beschutting van machtige muren en hun grotere aantal werden ze verpletterend verslagen.

De stad Cusco lag midden in de vallei. Rondom op de heuvels lagen vestingwerken om de stad tegen invallers te beschermen. Op de kaart tonen de rode strepen de voetpaden van de Inca, waarmee het rijk bijeen werd gehouden en die gebruikt werden om hun leger te verplaatsen. Hun invloed strekte zich uit over de complete Andes en alle buurlanden. Als typisch Andesvolk hadden ze niet zoveel te zoeken in het Amazonegebied en de kust. De heilige vallei en Machu Picchu loopt vanaf Cusco in de richting van BraziliŽ. Het hoort er eigenlijk niet helemaal bij. Vanaf de hoogvlakte daalt het land daar sterk naar beneden af naar het Amazonegebied. In tegenstelling tot het gortdroge Peru is daar een overvloed van water en jungle. Machu Picchu ligt feitelijk op de rand van jungle. 

Voedsel en water was het leidende thema in de ontwikkeling van de Indiaanse volkeren. Het volk, dat met de minste inspanning het meeste voedsel wist te verzamelen, kreeg automatisch de overhand. Hoe meer voedsel, hoe meer gebouwen, wetenschap en  soldaten. Bij elke plaats van betekenis bestaat 90% van de bebouwing uit de muren van de terrassen. Aan de hand van het beschikbare oppervlak kan je uitrekenen hoe groot de bevolking ter plaatse is geweest. Vrijwel altijd gaat het om aantallen minder dan 1000 personen. Een groot gedeelte daarvan was kennelijk vrijgesteld van het werk op het land en hield zich bezig met wetenschap resp. het bouwen van tempels en huizen voor edelen en de goden.

Alleen de bouwwerken voor de goden benaderden de opperste perfectie. Het ging om een strak hiŽrarchisch opgebouwd samenleving. Het bovenste deel werd gevormd door de edelen en geestelijken. Het was niet eenvoudig om als gewoon man op te klimmen naar de top van de piramide, maar het kon. Alle bijzondere kennis concentreerde zich in de bovenste laag. Dat maakte de samenleving buitengewoon kwetsbaar voor de Spanjaarden. Bewust en onbewust vernietigden ze de bestaande cultuur en vervingen die door hun eigen. De grote betekenis van Machu Picchu is niet de grote omvang van deze nederzetting, maar het feit dat er nooit Spanjaarden zijn geweest, die hun kerken bouwden over de tempels en huizen van de Inca. Ook is Machu Picchu in nederzetting ontstaan vrij laat in de ontwikkeling van het Incavolk. Er zijn daar geen invloeden van oudere volkeren. Aan de hand van de aangetroffen structuren kunnen de archeologen nu conclusies trekken over de ware betekenis van andere aangetroffen bebouwing in het gebied.

Het bezoek aan Machu Picchu geldt al het hoogtepunt van de reis en heeft ook tegenwoordig nog heel wat voeten in de aarde. Het ligt in het oerwoud op meer dan 100 kilometer van de beschaving. Het werd halverwege de vorige eeuw ontdekt door een Amerikaan. Het is wat moeilijk bereikbaar. Hij kwam te voet over de Inca-trail. Tegenwoordig loopt er een trein van Cusco naar de voet van berg, waarop de betrekkelijk kleine nederzetting ligt. Vorig jaar hadden ze last van wat wateroverlast. Daarbij is de treinrails ernstig beschadigd. Het enige vlakke stuk van de heilige vallei ligt immers vlak naast de rivier. Op het ogenblik is het laatste stuk, waar helemaal geen weg loopt weer hersteld. bina stapvoets rijdt de trein dit traject. Echter om bij het begin van de bruikbaar treinrails te komen, moet je bijna een dag met de bus over (zand)wegen. Naar verwachting is inmiddels het hele traject van Cusco weer in gebruik genomen.

De Inca deden welbewust aan productontwikkeling in de landbouw. De aardappel is een plant afkomstig uit de hoge Andes. Het is een familielid van de nachtschade en ontzettend giftig. Systematisch hebben de Inca aardappel soorten opgespoord en veredeld. Beneden een van de gebruikte installaties voor deze veredeling. Op elk terras ontstond een iets ander microklimaat. Door de aardappel soorten geleidelijk aan van boven naar beneden te verplaatsen zorgden ze ervoor, dat er aardappelrassen ontstonden, die konden gedijen op lagere hoogten en minder giftig waren. Het omgekeerde gebeurde met maÔs. Deze kennis is gedeeltelijk blijven bestaan na de komst van de Spanjaarden. Het was immers van levensbelang voor het overleven van de plaatselijke bevolking. Echter de kweektuinen werden verlaten en tot Nederlandse boeren zich ermee gingen bemoeien gebeurde er eeuwenlang niet veel meer op het gebied van aardappelteelt.

Cusco is tegenwoordig een belangrijk stad. Er wonen nu tien keer zoveel mensen als in de tijd van Inca. De hoofdstad van Inca is volkomen overwoekerd door de jongere bebouwing. De belangrijkste tempels en paleizen hebben gediend als fundament voor kerken en overheidsgebouwen. De Inca's waren degelijke bouwers. Daardoor zijn ook de daarop gebouwde kerken redelijk aardbevingbestendig. De dom is schitterend van binnen. Er is geen plaats op de wereld, waar je in een kerk zoveel goud aantreft als in deze kerk. Helaas mag je binnen niet fotograferen. Terwijl anderen van de groep naar de jungle gingen, hadden wij drie dagen de tijd voor excursies in de omgeving. We bezochten vestingen, ruines, cultuurboerderijen en zoutwinningen. Dat was best genoeglijk.

  Hoofdpagina