IsraŽl

Jeruzalem

 

Google fotoalbum

 Jeruzalem, Heilige plaatsen, Masada, Caesarea, Golan, Middellandse Zeegebied


 

 

Dordrecht - Onze gids noemde Jeruzalem de mooiste stad en het middelpunt van de wereld. Een beetje overdreven... Het is alvast een stad met een rijke geschiedenis en het centrale punt van het joodse geloof. Tevens is het een heilige stad voor diverse andere geloven, zoals de Islam en het Christendom. Het is een buitengewoon strategisch gelegen stad midden in het beloofde land. Met een beetje moeite kun je vanaf de stad de kust, Amman en Damascus zien. Vanaf de Jordaanvallei en de dode zee is het een klim van anderhalve kilometer. Wie Jeruzalem heeft, heeft het heilige land. Tweeduizend jaar dromen de joden van het bezit van de stad. In 1968 heroverden ze de 'oude stad'. Tussen 1948 en 1968 moesten ze een Jordaanse grenspost passeren om te kunnen bidden bij het enige overgebleven authentieke deel van hun tempel, de Klaagmuur...

 

 

De tweede tempel stond bovenop het plateau, waarop nu de koepel van de rots en de El Aksa Moskee staat. Hij is verwoest door de Romeinen naar aanleiding van een opstand voorafgaand aan het verjagen van alle joden uit het beloofde land. Herodes de grote breide de bestaande tempel uit tot een machtig bouwwerk, driemaal zo hoog als de huidige koepel van de rots. Hij bouwde een enorme muur (Klaagmuur) rond het plateau om de uitbouw van de tempel mogelijk te maken. Hij was half joods en half Jordaans. Hij werd door de Romeinen tot koning benoemd van het beloofde land. Hij had goede relaties met het keizerlijk hof en werd getolereerd door het Joodse volk. Hij was zich ten alle tijde bewust van zijn wankele positie en spreidde een enorme bouwlust ten toon. In de tijd van Jezus waren er drie koningen met de naam Herodes. Herodes de grote leefde en regeerde bij zijn geboorte. De Herodes bij zijn kruisiging was een kleinzoon.

 

 

Het plateau, waarop voorheen de tempel stond is een heilige plaats voor alle drie monotheÔstische godsdiensten. De koepel op de rots is een overkapping van een voor alle drie godsdiensten belangrijke grot. Het is dus geen moskee. Op het ogenblik valt het hele plateau onder de controle van de Islam. De nabij gelegen El Aksa Moskee is een van de grootste moskeeŽn in de wereld. Hij bestaat uit twee boven elkaar gelegen verdiepingen. De vorige keer hebben we hem bezocht. We kunnen ons er niet veel meer van herinneren. De profeet Mohammed bezocht Jeruzalem, nadat hij dank zij een gunstig huwelijk rijk was geworden en zich vrijelijk aan goddelijk zaken wijden kon. De sporen van dit bezoek zijn uitgebreid terug te vinden in de Koran. Met enig recht kun je zeggen, dat alle drie monotheÔstische godsdiensten 'dezelfde god' aanbidden...

 

 

Tijdens de oorlog in 1948 tussen Joodse kolonisten, Palestijnen en de omringende Arabische landen veroverden de joden het grootste deel van het beloofde land exclusief de westelijk Jordaan oever en de oude stad van Jeruzalem. Het afstaan van de westelijke Jordaanoever was onderdeel van een geheime overeenkomst met de Jordaanse koning. De status van Jeruzalem was echter niet onderhandelbaar voor beide partijen. In die tijd hadden de joden feitelijk de meerderheid in de oude stad. Het Jordaanse leger echter rukte op net zover, dat de gehele oude stad binnen haar invloed lag. De aanwezige joden binnen de stad hebben zich vrijwel letterlijk doodgevochten om hun heilige stad voor hun staat te behouden. Gedurende de zesdaagse oorlog kregen de JordaniŽrs grote spijt van het feit, dat ze niet het hele gebied rond Jeruzalem onder hun controle hadden gebracht. Nu werden ze door het IsraŽlische leger kansloos de berg afgejaagd...

 

 

Jeruzalem is zelfs heden ten dage in principe een islamitische stad. Het ligt midden in een gebied waar de islamitische bevolking de meerderheid heeft. IsraŽl probeert met alle beschikbare middelen de controle te verwerven over het complete gebied rond Jeruzalem. Voorheen onbebouwde heuvels rond de stad worden vol gezet met nieuwe nederzettingen. De belangrijkste enclave van de moslims buiten de stad is Bethlehem. Het ligt in de rook van Jeruzalem. Tegenwoordig is het omringd door Joodse nederzettingen. Het is een heilige plaats voor allerlei vormen van Christendom en bijgevolg een vast onderdeel van elk bezoek aan het heilige land. Om de veiligheidsproblemen met de tweede intifadah het hoofd te kunnen bieden is rond alle nabijgelegen Palestijnse gebieden een enorme muur gebouwd. Onze gids mocht niet mee naar binnen. Wij wel...

 

 

De geboortekerk is sinds twee eeuwen een compromis tussen verschillende vormen van Christendom t.w. ArmeniŽrs, Orthodoxen en Katholieken. Hij bestaat uit drie bovengrondse kerken en een grot. De geboorte van Christus heeft plaatsgevonden in een van de grotten gelegen onder de drievoudige kerk. Er is een afspraak, dat in die grot dagelijks een mis gelezen kan worden door de drie christelijke vormen om 7.00, 8.00 en 9.00 uur. Daarna wordt gezamenlijk de grot schoongemaakt. Dat schijnt al een 2000 jaar op deze wijze te gebeuren. Opmerkelijk...

 

 

Een tweede buitengewoon heilige plek voor het Christendom is Golgotha. Dat ligt tegenwoordig binnen de muren van de oude stad. Tweeduizend jaar geleden echter was dat nog niet het geval. Op die plek werden executies uitgevoerd via de techniek van het 'Kruisigen'. Dat was de wreedste straf van de Romeinen. De veroordeelden moesten voorafgaand aan hun kruisiging zelf hun kruis door de stad slepen. Dat was geen eenvoudige opgave. Zo'n kruis woog al snel enkele honderden kilo's. Jezus was kennelijk niet een gebruikelijk slachtoffer. Want zoals in de bijbel gelezen kan worden, was het veel te zwaar voor hem. De verschillende statiŽn in de stad verhalen over zijn martelgang door de stad. Hieronder een stuk 'naakte rots' van Golgotha, waar al twee duizend jaar christenen komen bidden.

 

 

Ook bij de kerk gebouwd over Golgotha en het graf zijn er eeuwenoude tradities. Toen Saladin halverwege de kruistochten Jeruzalem heroverde stelde hij een bepaalde islamitische familie aan als sleutelbewaarder voor de kerk bij het graf van Christus bij Golgotha om te laten zien wie er werkelijk de baas was in de stad. Dit arrangement bestaat tot de dag van vandaag. Elke morgen vindt er een uitgebreid ritueel plaats, waarbij de sleutel door een raampje aangegeven wordt van buiten door een nakomeling van de familie aan een monnik binnen. Ook dit bouwwerk is een compromis tussen allerlei vormen van Christendom. Elke richting heeft een bepaalde plaats binnen de kerk. Recentelijk kwamen daar de EthiopiŽr bij. Zij bouwden bij gebrek aan ruimte elders een tweetal kapellen op het dak. We gingen via deze kapellen naar binnen. 

 

 

We gingen de stad voor de eerste maal binnen net zoals Jezus tweeduizend jaar eerder via de Olijfberg. Dat is een heuvel gelegen buiten de stad met een prachtig uitzicht over de stad vooral in de ochtend. Met de bus rijdt je dan naar boven. De sterken onder ons mochten te voet naar de kerk van alle natiŽn beneden. Je loopt dan over de grootste Joodse begraafplaats in de wereld. Hun geloof zegt, dat bij de komst van de Messias alle doden en levenden samen met hem de stad zullen betreden (via een inmiddels dichtgemetselde poort) voor het bereiken van het eeuwige leven. Joden worden overal op de wereld begraven met het hoofd naar de heilige stad Jeruzalem. De beste plek om begraven te worden is bijgevolg net buiten de stad. Dat is tegenwoordig een kostbare onderneming. De losse stenen op de graven zijn afkomstig van de talrijke bezoekers van de graven. Onder tegen de muren van de stad ligt een islamitische begraafplaats. Deze graven zijn te herkennen aan de richting van het graf. Daar ligt het hoofd in de richting van Mekka...

 

 

De stad Jeruzalem was eeuwenlang een Romeinse stad aangelegd volgens Romeinse principes. Eenmaal per jaar werden alle joden geacht naar de tempel te komen. Dat gaf een enorme drukte in de stad. De Romeinen anticipeerden daarop via de aanleg van een buitengewoon brede boulevard dwars door de stad. De resten van deze boulevard kunnen aangetroffen worden in het Joodse kwartier van de stad. Onder een foto van de blootgelegde helft van deze boulevard. In werkelijkheid was hij nog tweemaal zo breed. De zuilen markeren het begin van winkels. Elders in de stad is een complete soek gebouwd ter plaatse van de boulevard. In plaats van een brede weg tref je daar nu drie straten met winkeltjes aan. Het Joodse deel van de stad was compleet verwoest en verlaten in de periode 1948-1968. Bijgevolg was het bloot leggen van de restanten van deze boulevard daar doenlijk...

 

 

De stad is ook heden ten dage nog steeds omringd door de middeleeuwse muren. Slechts op ťťn plaats is er een gat gemaakt. Ter ere van het bezoek van de Duitse keizer werd een gedeelte van de muur bij de Jaffapoort gesloopt om doorgang te kunnen verlenen aan de koets van de vrouw van keizer. Zelf was hij te paard, maar de koets was dermate groot, dat geen enkele poort van Jeruzalem breed genoeg was om hem door te laten. Alle poorten van Jeruzalem zijn gebaseerd op het principe, dat je halverwege een kwartslag moet draaien om verder te komen. Dat is ook heden ten dage niet erg handig voor de vlotte doorstroming van het verkeer. Je ziet allerlei auto's naar buitenkomen, die meerdere malen moeten steken om buiten de stad te geraken...

 

 

Ditmaal hadden we een bijzonder merkwaardige groep. Kras deed met deze groep IsraŽl voor de eerste keer en had de prijs wat laten zakken. Daardoor was een nogal gemÍleerd gezelschap ontstaan. Veel mensen, die nog nooit eerder een groepsreis hadden meegemaakt, steevast een kwartier te laat bij elke afspraak. De organisatie, die de klus had aangenomen deed stinkend zijn best om ons alles te laten zien. Een nogal druk programma was daarvan het gevolg. Dat viel niet mee met een groep, die erin slaagde binnen honderd meter uiteen te vallen in een complete diaspora. Desondanks amuseerde Wim zich kostelijk. Ook het maken van de groepsfoto had wat voeten in de aarde. Tegenover de Knesset bij de kandelaar werd de traditionele foto gemaakt.

 

 

De Knesset is het politieke hart van de staat IsraŽl. Het is niet eenvoudig om er dichtbij te komen. Van alle kanten zijn de zichtlijnen van het gebouw onderbroken door hoge hekken of poorten. De Knesset is volkomen onafhankelijk van de rest van de staat IsraŽl. De bewaking van het gebouw gebeurt door een particulier bedrijf ingehuurd en betaald door de Knesset zelf. Ieder poging om een behoorlijke foto van het gebouw te maken werd gedwarsboomd door deze bewakers. Het schijnt niet het eerste gebouw geweest te zijn. Elders schijnt nog een ander gebouw gestaan te hebben...

 

 

In het Joodse deel van Jeruzalem zijn er een aantal wijken met ChaldeÔsche joden. Deze vormen de meest fanatieke godsdienstigen binnen het Jodendom. Het is levensgevaarlijk voor anderen om op de sabbat gemotoriseerd door deze wijk te rijden. Een steniging is waarschijnlijk. Tijdens de avondtoer door de stad reden we met de bus door deze wijken. Het is stervensdruk. Het kost wat tijd, maar dan zie je een verzameling buitengewoon karakteristieke mensen rondlopen.

Ze trekken zich nergens iets van aan. Sommigen van hen erkennen zelfs de staat IsraŽl niet. Veel van hen hebben geen regulier werk. Ze leven van de kinderbijslag. In verband met hun godsdienstige opvattingen doen de meeste van hen geen dienst in het leger. Dit soort religieuze groeperingen maken ongeveer twintig procent van de bevolking uit. Ze houden zich voornamelijk bezig met het bestuderen van de Thora en het maken van kinderen. De staat IsraŽl bestaat 'dank zij en ondanks' deze zwaar religieuze lieden. Als iets ze hen niet zint, dan maken ze dit krachtdadig duidelijk. De regering siddert voor hen.  De rest van de IsraŽlische bevolking ziet met wat reserve toe en beschouwt hen als een combinatie van 'uitvreter en meest geliefde broeder'.

 

Heilige plaatsen