IsraŽl

Heilige plaatsen

 

Google fotoalbum

 Heilige plaatsen, Masada, Caesarea, Golan, Israel


Dordrecht - Het heilige land is dat vooral dank zij de bijbel. In twintig eeuwen is er weinig bewaard gebleven van de echte gebeurtenissen. Het betreft een stuk grond, dat zich feitelijk in niets onderscheid van andere grond langs de Middellandse zee. Het was indertijd een zeer arm land. Toevallig vonden daar een aantal gebeurtenissen plaats, die van groot belang waren voor de hedendaagse wereldbevolking. Er is daarna twintig eeuwen gevochten om de controle over de heilige plaatsen. Tegenwoordig staan er overal kerken en andere bouwsels om belangrijke gebeurtenissen te markeren. Deze staan op plekken, waar relevante gebeurtenissen volgens de overleveringen plaats zouden hebben gevonden. Enige slagen om de arm daarbij is gewenst. Immers de eerste kapelletjes zijn gebouwd honderd tot tweehonderd jaar na de gebeurtenis, toen iedereen die erbij geweest was al lang en breed overleden was.

Sommige kapellen zijn daarna vervangen door grotere kerken. Soms heeft men nog de moeite genomen ergens in de nieuwe kerk een deel van de oorspronkelijke kapel op te nemen. De laatste vijftig jaar heeft men driftig gebouwd om onbeduidende bouwsels meer statuur te geven. Het kost dan wat moeite om een modern, best fraai bouwsel te accepteren als authentiek. Boven de prachtig gelegen kerk op de berg van de zaligsprekingen, die waarschijnlijk ongeveer op de plaats staat, waar Jezus zijn beroemde woorden heeft uitgesproken. Zijn onsterfelijke woorden van de acht zaligsprekingen beginnen met de prachtige spreuk "Zalig zijn de armen van geest, want hunner is het Koninkrijk der hemelen." (Matth. 5-7).

Jezus begon zijn carriŤre als profeet bij het meer van Galilea (Tiberias). Dat was in die tijd een buitengewoon arme streek. Feitelijk woonde hij daar om zich aan de ogen van de Romeinen resp. de koning te onttrekken. Op het meer probeerden vissers zich een bestaan te bevechten. Bij de mensen rond het meer sloegen de woorden van Jezus in als een bom. Veel daarvan is terug te vinden in de vier evangeliŽn. De zaligsprekingen, de wonderbaarlijke spijziging en het veranderen van water in wijn zouden zich daar hebben voorgedaan. We zijn er nu dus geweest.

Rond het voormalige huis van Petrus zijn diverse interessante gebouwen neergezet. Er staat bijvoorbeeld een vroege synagoge. Deze had het euvel, dat hij precies verkeerd om stond. Een synagoge dient gericht te zijn naar Jeruzalem. Deze is dat niet. In synagogen wordt de richting van Jeruzalem aangegeven met een schelpvormig teken. Op de foto boven is het dus een kwartslag gedraaid. Het vermoeden bestaat, dat in deze synagoge de Thora en de ark des verbond niet was gesitueerd op de gebruikelijke plaats, maar boven de deuropening (links). Bij elke bijeenkomst werd een kast met de boeken vanaf de zijkant voor de ingang geschoven om het bidden mogelijk te maken.

De ouders van Jezus waren afkomstig uit Nazareth. Hij is daar opgegroeid. Daar hebben ze vijftig jaar geleden dan ook een enorme kerk gebouwd op de plaats, waar de geboorte van de Jezus werd aangekondigd door de aartsengel GabriŽl. Prachtige kerk, maar het is mij een raadsel, waarom hij gebouwd is en hoe de sponsors er warm voor gemaakt zijn. Een modern mens zal toch niet snel geloven in aartsengelen, die boodschappen komen brengen aan gewone stervelingen. Recentelijk werd een poging gedaan om in de nabijheid van de kerk een moskee te bouwen. Het is niet helemaal duidelijk, waarom dat project gesneuveld is. Tot de dag van vandaag staat er een bord, waarin anders gelovigen worden uitgemaakt voor 'losers'...

Zoals bij meer kerken in het heilige land zijn de kosten van de bouw gedragen door buitenlandse sponsors. De deuren zijn bijvoorbeeld geschonken door Nederland. De kerk verheerlijkt Maria en beschikt over een enorme verzameling prachtige Maria beeltenissen. Het is een kerk met twee verdiepingen en zeer modern. De kerk heeft eigenlijk in de westerse wereld geen vergelijkbaar remplaÁant.

Aan het einde van de dag, waarop we diverse bijzondere plaatsen uit de bijbel en de hoogvlakte van Golan bezochten, eindigden we bij het meer van Tiberias voor een boottocht over het meer. De boot is afkomstig van de Nijl. Er varen er meerdere. Kennelijk waren ze goedkoop. Ze lijken op het eerste gezicht niet bijzonder geschikt voor het meer. Vooral omdat aan het einde van de middag de wind draait en bij vlagen stormachtig wordt. In de bijbel wordt er over dit fenomeen verteld. Het leidde tot een van de wonderen van Jezus. Het is een bijzonder mooie bijna paradijselijke boottocht. De Olympische selectie windsurfers van IsraŽl traint er. Met een werkelijk ongelooflijk vaart zie je overal windsurfers langs vliegen...

Op de Sabbat gingen we op weg richting Jeruzalem door de Jordaanvallei. De Sabbat heeft enige gelijkenis met de zondag van de Christenen en de vrijdag van de moslims. Hij begint en eindigt bij zonsondergang en vervuld zelfs Nederlanders, die wel wat gewend zijn wat betreft de 'heiliging van de zondagsrust' met verbijstering.

De Sabbat is de rustdag van de joden. We hebben er nu in twee reizen drie meegemaakt. De eerste maal was bij het meer van Tiberias. We kwamen aan op de vooravond van kerstmis. We hoopten op een prachtig kerstdiner. Er werd gevraagd door een toevallig aanwezige Nederlander of we 'Joods' waren, want over een half uur zou de Sabbat beginnen. We stelden hem gerust en verklaarden als niet-Jood wel een bus, boot of taxi naar Tiberias te nemen om ons te vernaken. Hij vertelde, dat er op de Sabbat geen bussen, taxi's rijden resp. boten varen.

Hij vertelde, dat gedurende de Sabbat het niet mogelijk was in dit ressort om lichtknoppen of de verwarming te bedienen. Als we prijs stelden op licht of verwarming (het was behoorlijk guur en onaangenaam weer), we deze moesten aanzetten voor de Sabbat begon. Helaas hadden ze in die tijd regelmatig stroomstoringen. Het resultaat was, dat we de hele kerstavond en eerste kerstdag zonder eten hebben doorgebracht in bed, de enige warme plek in de verre omtrek en in het donker...

Ditmaal was er wel nagedacht over de Sabbat. We hadden een Arabische chauffeur. Hij en veel andere Arabische werkers zorgen ervoor, dat toeristen en IsraŽliŽrs niet omkomen van de honger tijdens de Sabbat. Zij bezetten de recepties van hotels, zijn het bedienend personeel in de eetzaal en rijden joden naar hun bestemming als lopen te ver is. Echte joden steken tijdens de Sabbat geen vinger uit. Dat moet je letterlijk nemen. Hotels hebben een zogenaamde Sabbatlift. Dat is een lift, die op elke verdieping stopt zonder dat iemand genoodzaakt is een knopje in te drukken. Joodse gezinnen komen tijdens de Sabbat massaal naar hotels in de buurt van Jeruzalem om aldus gelukzalig de Sabbat te vieren...

De Jordaan wordt uitvoerig beschreven in de bijbel. Door wateronttrekking uit het meer van Tiberias, komt nauwelijks water vanaf het meer in de bovenloop van de rivier. Feitelijk loopt er meer Jordaan water door irrigatiepijpen evenwijdig aan de Jordaan, dan door de rivier zelf. De Jordaan loopt door een diepe kloof met een enorm verval richting de Dode Zee. Al het water dat in de verre omtrek valt en niet wordt opgevangen verdwijnt in de kloof en komt aldus in de Jordaan terecht. De grond langs de rivier is de vruchtbaarste in de verre omtrek. Zowel aan de IsraŽlische als de Jordaanse kant gaat het om het belangrijkste door Arabieren bebouwd landbouwgebied in de verre omtrek. Bij de aansluiting met het meer van Tiberias is er een doopfaciliteit. Daar laten mensen zich bij voorkeur in hagelwitte kleding dopen in de Jordaan. De kleding wordt gedroogd, meegenomen naar huis en later gebruikt als lijkwade...

Haifa is de belangrijkste havenstad van IsraŽl. Het ligt tegenover de eeuwenoude kruisvaarderstad Akko. De stad ligt grotendeels op de hellingen van het Karmelgebergte. Daardoor heb je prachtig uitzicht over de baai van Akko. In een hoger gelegen deel ligt de graftombe van de BŠb, gelegen in de Perzische tuin, bestaande uit hangende tuinen op 19 terrassen. Het is een heiligdom van de BahŠ'Ū godsdienst, die rond 1850 werd gesticht in PerziŽ. In essentie komt hun leer erop neer, dat alle monotheÔstische godsdiensten feitelijk ťťn zijn. Dat klinkt niet onredelijk, als je je op de hoogte stelt van de ontstaansgeschiedenis van deze godsdiensten. Er zijn op de wereld ca 6 miljoen aanhangers. Toevallig was vandaag de tuin toegankelijk. Vandaar onderstaande schitterende foto van Haifa en omgeving.

Een van de belangrijkste bezienswaardigheden is de stad Akko gelegen in Noord IsraŽl. De oude stad wordt voornamelijk bewoond door Arabische inwoners. Hij is voorzien van een stel ongelooflijke fortificaties. Duidelijk familie van vergelijkbare forten op Rhodos, Cyprus, etc. gebouwd door de kruisvaarders. Het was een eeuw lang feitelijk de hoofdstad van de Christelijke enclave in het heilige land. Het was de laatste sterkte, die door de opvolgers van Saladin onder de voet werd gelopen. Je kunt afvragen waarom er kruistochten waren en of ze effectief waren? Mijn geschiedenis leraar indertijd had naast de gangbare ook de verklaring: "Dat het ging om het opruimen van overtollige krijgslieden in West Europa". Deze nogal nogal crue opmerking wordt enigszins ondersteund door Wikipedia:

"De kruistochten waren militaire ondernemingen van de westerse christenen tussen 1095 en 1271 in Palestina. Het was een vroeg voorbeeld van de Europese expansiebeweging die op gang kwam nadat er in de tiende eeuw een einde was gekomen aan de invasies van Europa door Vikingen, Moren en Aziatische steppevolkeren. De krijgsheren die zich daarop tegen elkaar en de bevolking richtten, werden nu bij elkaar gebracht door de overtuiging dat de door het christendom als zijn rechtmatig eigendom beschouwde heilige plaatsen in het Heilige Land bevrijd moesten worden van de islamitische heersers, die deze sinds 638 in bezit hadden."

Eerste Tweede Derde Vierde Kinderkruistocht Vijfde Zesde Zevende Achtste Negende

De stad Akko kwam na de verovering door Richard Leeuwenhart tot bloei door de meegekomen kooplieden, vanuit de talrijke kleine Italiaanse christelijke staten, zoals Genua, Padua en VenetiŽ. Er heerste enorme rivaliteit tussen deze staten. Ter plaatse hadden ze regelmatig gewelddadige conflicten. Om desondanks de handel doorgang te kunnen doen vinden, waren er bepaalde voorzieningen. We liepen door een ondergrondse gang van de gebouwen van de Venitianen naar de haven. De gebouwen van de kruisvaarders zijn met name bewaard gebleven, doordat ze opgevuld zijn met zand en puin na de verovering van de stad door Mammeluken. Recentelijk zijn diverse daarvan uitgegraven.

De oude stad is een Arabische enclave. We vielen precies midden in het Suikerfeest aan het einde van de Ramadan. Overal feestende mensen en kermisattracties. Het was bijzonder gezellig in de stad. We dronken koffie bij de oude haven met uitzicht over de baai. Er staan meerdere moskeeŽn. We konden er vanwege de feestelijkheden niet in. Boven de karavanserai van de stad. Hij wordt niet meer gebruikt. De toren bovenop is het enige waarvan de restauratie reeds voltooid is. De kenmerkende zuilengang was vooral schoongemaakt, maar had geen duidelijke bestemming. De eveneens zeer kenmerkende moskee wordt besproken op Wikipedia.

Tel Aviv (bloemenheuvel) is het economische hart van het land. De stad is bijna volledig seculier. Dat in tegenstelling tot Jeruzalem, dat als godsdienstig hart van het Jodendom kan worden beschouwd. In de duinen nabij de eeuwenoude stad Jaffa vestigden zich honderd jaar geleden de eerste Joodse kolonisten. Inmiddels is niet meer te zien, dat er ooit een volkomen verlaten duinengebied heeft gelegen. Vanaf de heuvel van de oude Arabische stad Jaffa heb je prachtig uitzicht over de stranden van Tel Aviv.

De grond van de staat IsraŽl onderscheidt zich in geen enkel opzicht van andere stukken grond elders in de wereld. Er is een geschiedenis van duizenden jaren. Maar daarvan is boven de grond weinig van over. Het enige stedenschoon buiten de stad Jeruzalem wordt gevormd door nieuwbouw. Als je daarvan houdt, dan is IsraŽl een interessante bestemming. De meeste bezoekers van het heilige land worden wat verrast door het gebrek aan zichtbare sporen van het Bijbelse land. De schamele restanten zijn vaak overbouwd door splinternieuwe kerken met een hoogstaande moderne architectuur. Er is opmerkelijk weinig ouds te vinden op de talrijke heilige plaatsen. Hieronder wat voorbeelden van moderne architectuur.

De laatste dagen brachten we door in een splinternieuwe badplaats Netanya gelegen op enkele kilometers van Tel Aviv. Ons hotel met de gekleurde strepen was eigendom van Russische joden. Het strand wordt voornamelijk bezocht door IsraŽliŽrs. Buitenlandse toeristen concentreren zich vooral op Eilat. Voor de spaarzame buitenlandse toerist heeft deze locatie het voordeel, dat het eten goed is en de prijzen laag, mits je eet op plekken waar het druk is. IsraŽliŽrs laten zich geen knollen voor citroenen verkopen. Dat ligt wat anders bij de typische toeristententen. Deze (domme) klanten komen toch wel en blijven niet lang. De kwaliteit van de verstrekkingen en de prijzen strekken daar tot oprechte verbazing...

  Masada